سقوط خودروهای ژاپنی در چین به پایین ترین سطح دو دهه گذشته رسیده است؛ تولید تویوتا، هوندا، نیسان و مزدا در شش ماه نخست سال مالی جاری به کمتر از یک میلیون دستگاه رسیده که افت 63 درصدی نسبت به شش سال پیش و کمترین سطح از سال 2008 تاکنون را نشان می دهد. در این گزارش، ابعاد این سقوط، عملکرد تک تک برندها، نقش عقب ماندگی در بازار خودروهای برقی چین و پیامدهای آن برای آینده بزرگ ترین بازار خودروی جهان را بررسی می کنیم.
فهرست مطالب
- سقوط خودروهای ژاپنی در چین؛ آمار چه می گوید؟
- هوندا، تویوتا، نیسان و مزدا؛ چه کسی بیشترین ضربه را خورد؟
- عقب ماندگی در بازار خودروهای برقی چین
- آینده ژاپنی ها در بازار چین؛ ماندن یا رفتن؟
- سوالات متداول درباره خودروهای ژاپنی
سقوط خودروهای ژاپنی در چین؛ آمار چه می گوید؟
داده های منتشرشده نشان می دهد چهار خودروساز بزرگ ژاپنی در بازه شش ماهه آوریل تا سپتامبر سال 2020 بیش از 2.8 million دستگاه خودرو در چین تولید کرده بودند. در همین بازه در سال جاری، مجموع تولید آن ها به سختی از 1 million دستگاه گذشته است. یعنی افت 63 درصدی در عرض شش سال و پایین ترین سطح تولید برای این دوره از سال 2008 تاکنون.
این افت فقط به خود ژاپنی ها محدود نیست، اما شدت آن در میان آن ها چشمگیرتر است. بازار کل خودروی چین از ابتدای سال 2026 تاکنون 22 درصد کاهش را تجربه کرده و بخشی از این افت به شرایط اقتصادی کشور و تغییر مشوق های دولتی برای خودروهای برقی و پلاگین هیبریدی نسبت داده می شود. با این حال، ژاپنی ها بیش از دیگران از این وضعیت آسیب دیده اند.
نکته مهم این است که بخش عمده سقوط ژاپنی ها به تغییر سلیقه خریدار چینی مربوط می شود. افزایش قیمت بنزین فروش خودروها و کامیون های سنتی در چین را در 9 ماه نخست 2026 حدود 30 درصد کاهش داده و همین موضوع، ضربه ای سنگین به برندهایی زده که سبد محصولاتشان همچنان بر پیشرانه های بنزینی متکی است.
هوندا، تویوتا، نیسان و مزدا؛ چه کسی بیشترین ضربه را خورد؟
در میان چهار برند ژاپنی، هوندا بدترین عملکرد را داشته است. تولید این خودروساز در بازه آوریل تا سپتامبر با افت 60 درصدی نسبت به سال قبل به تنها 131,716 دستگاه رسیده که 90 درصد کمتر از اوج سال 2020 است. نیسان هم با افت 49 درصدی، تولید خود را به 163,192 دستگاه رسانده و بدین ترتیب 80 درصد پایین تر از اوج خود ایستاده است.
تویوتا بیشترین حجم تولید را در اختیار دارد و با 663,079 دستگاه، همچنان بزرگ ترین تولیدکننده ژاپنی در چین است؛ اما این عدد هم 23 درصد کمتر از سال 2020 است. جالب اینکه تویوتا با وجود افت 18 درصدی نسبت به سال گذشته، از میانگین افت کل بازار چین بهتر عمل کرده است. مزدا نیز نسبت به سال قبل 43 درصد رشد تولید داشته، اما هنوز 52 درصد زیر سطح 2020 قرار دارد و این رشد، بیشتر ناشی از مقایسه با دوره ضعیف سال قبل است.
به گزارش خودرولوژیست، الگوی مشترک میان همه این برندها یک نکته را برجسته می کند: فاصله عمیق با اوج 2020 و کاهش مستمر سهم از بازار. هرچند رشد مقطعی در یکی دو برند دیده می شود، اما این رشد نمی تواند نشانه بازگشت پایدار باشد؛ چون مبنای مقایسه، دوره ای ضعیف در سال گذشته است.
عقب ماندگی در بازار خودروهای برقی چین
یکی از اصلی ترین دلایل این سقوط، عقب ماندگی ژاپنی ها در بازار خودروهای برقی چین است. هوندا، نیسان، مزدا و تویوتا در این بازار یا بسیار دیر وارد شده اند یا عملا از آن کنار مانده اند. نمونه بارز این عقب ماندگی، هوندا است که در بازه آوریل تا سپتامبر تنها 2,991 خودروی برقی در چین فروخته است.
هوندا حتی عرضه خودروی برقی پرچمدار جدید خود را به تعویق انداخته و اعلام کرده که توان رقابت در این بازار را ندارد؛ تصمیمی که به نوعی اعتراف به شکست در یکی از مهم ترین بازارهای جهان تلقی می شود. در مقابل، برندهای چینی مانند بی وای دی، شیائومی و لی آتو فروش ماهانه ای در سطح چند صد هزار دستگاه ثبت می کنند و همین شکاف، عمق عقب ماندگی ژاپنی ها را نشان می دهد.
آینده ژاپنی ها در بازار چین؛ ماندن یا رفتن؟
با وجود این آمار نگران کننده، هیچ یک از چهار برند ژاپنی قصد خروج از چین را ندارند. طبق گزارش ها، چین در سال مالی گذشته 17 درصد از فروش تویوتا، 18 درصد از فروش هوندا و 21 درصد از فروش نیسان را به خود اختصاص داده است. این یعنی چین دومین بازار بزرگ هر سه خودروساز پس از آمریکا محسوب می شود و همین موضوع، تصمیم گیری برای خروج را دشوار می کند.
راهبردی که این روزها بیش از همه روی آن تاکید می شود، استفاده از ظرفیت کارخانه های چین برای صادرات به بازارهای دیگر است. نیسان در همین چارچوب، وانت پلاگین هیبریدی فرانتیر پرو را به آمریکای جنوبی صادر می کند و مزدا هم برنامه دارد خودروهای برقی بیشتری را به اروپا بفرستد. اما این راهبرد تنها یک مسکن موقت است و مشکل اصلی یعنی از دست دادن سهم از بزرگ ترین بازار خودروی جهان را حل نمی کند.
به گزارش خودرولوژیست، وضعیت ژاپنی ها در چین تنها بخشی از یک روند بزرگ تر است. بی ام و نیز دوره طلایی خود در چین را پشت سر گذاشته و فروش پورشه به شدت افت کرده است. آئودی برای جبران سهم از دست رفته، برند اختصاصی چین را راه اندازی کرده و سهم جنرال موتورز در نیمه اول 2026 به میزان 6.9 درصد کاهش یافته است. جوینت ونچر چانگان فورد هم نمونه شاخص دیگری است که فروش آن از 957,500 دستگاه در سال 2016 به کمتر از 100,000 دستگاه در سال گذشته رسیده است.
اگر بازار چین زمانی برای خودروسازان خارجی پول آسان به حساب می آمد، امروز دیگر چنین نیست. برندهای داخلی چین جهش بزرگی کرده اند و در بیشتر نمایندگی ها، سهم بیشتری از فروش را از آن خود می کنند. با انقباض کل بازار، محیط رقابتی سخت تر هم خواهد شد و خودروسازان قدیمی برای بقا در این بازار بزرگ، باید تلاش بسیار بیشتری از خود نشان دهند.
سوالات متداول درباره خودروهای ژاپنی
چرا تولید خودروهای ژاپنی در چین کاهش یافته است؟
مهم ترین دلیل، عقب ماندگی در بازار خودروهای برقی و وابستگی بالا به خودروهای بنزینی است. افزایش قیمت بنزین فروش خودروهای سنتی در چین را در 9 ماه نخست 2026 حدود 30 درصد کاهش داده و کل بازار هم 22 درصد افت کرده است. ژاپنی ها در این شرایط بیشتر از رقبای چینی آسیب دیده اند.
کدام برند ژاپنی بیشترین آسیب را دیده است؟
هوندا با افت 60 درصدی نسبت به سال قبل و 90 درصد فاصله از اوج سال 2020، بدترین عملکرد را داشته است. نیسان با افت 49 درصدی و 80 درصد فاصله از اوج، در رده دوم قرار می گیرد و تویوتا با افت 23 درصدی نسبت به 2020، کمترین آسیب را دیده است.
آیا ژاپنی ها از بازار چین خارج می شوند؟
خیر. چین دومین بازار بزرگ تویوتا، هوندا و نیسان است و به ترتیب 17، 18 و 21 درصد از فروش آن ها را تشکیل می دهد. به جای خروج، این برندها صادرات از چین به بازارهای دیگر را در دستور کار قرار داده اند تا ظرفیت کارخانه های خود را فعال نگه دارند.
