فهرست مطالب
هدف؛ کنترل قاچاق و هوشمندسازی سوخت
نحوه ثبت کد ملی و نگرانیها |
سوالات متداول
اجرای پایلوت سهمیهبندی بنزین با کد ملی از خرداد در تهران
از اول خرداد ماه ۱۴۰۵، طرح پایلوت سهمیهبندی بنزین با ثبت کد ملی در شهر تهران و به صورت آزمایشی در ۲ جایگاه سوخت اجرا میشود. کرامت ویس کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، امروز اعلام کرد که تراکنشهای انجام شده با کارت اضطراری جایگاهها، شناسهدار خواهد شد. به گزارش خودرولوژیست، این به این معناست که دیگر استفاده از کارتهای آزاد و اضطراری کاملاً ناشناس نخواهد بود و مشخص میشود هر خودرو چه مقدار سوخت دریافت کرده است. بر اساس این طرح، در زمان سوختگیری (از طریق کارت اضطراری جایگاه)، کد ملی و اطلاعات خودروی شخصی که بنزین را دریافت کرده، ثبت میگردد. این اقدام گام نخست در مسیر هوشمندسازی کامل نظام توزیع سوخت و کنترل دقیقتر مصرف انرژی در کشور عنوان شده است.
هدف طرح؛ جلوگیری از قاچاق سوخت و حکمرانی دادهمحور
دولت هدف اصلی از اجرای سهمیهبندی بنزین با ثبت کد ملی را کنترل و جلوگیری از قاچاق سوخت اعلام کرده است. با شناسهدار شدن تراکنشهای کارت اضطراری، امکان رصد خودروهایی که بیش از حد معمول سوختگیری میکنند یا الگوی مصرف غیرعادی دارند، فراهم میشود. به گزارش خودرولوژیست، این پروژه بخشی از تلاش دولت برای هوشمندسازی کامل نظام توزیع سوخت و مدیریت یکپارچه مصرف انرژی در کشور است. کارشناسان معتقدند این طرح در لایههای عمیقتر، میتواند آغاز دورهای تازه از حکمرانی دادهمحور بر مصرف انرژی در ایران باشد؛ دورهای که در آن هر لیتر بنزین، هر خودرو و هر الگوی مصرف، قابل ردیابی و تحلیل خواهد شد. با این حال، نگرانیهایی درباره توانایی سامانه برای ثبت حجم بالای مراجعه و حفظ حریم خصوصی شهروندان وجود دارد.
نحوه احراز هویت و چالشهای فنی
هنوز جزئیات دقیق سامانهای که قرار است کد ملی و اطلاعات خودرو را در زمان سوختگیری ثبت کند، به طور کامل اعلام نشده است. بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش، در مرحله پایلوت، فرآیند ثبت اطلاعات از طریق اتصال کارت اضطراری جایگاه به سامانه مرکزی انجام خواهد شد. اما این سوال مطرح است که آیا زیرساخت فناوری اطلاعات کشور توانایی پردازش همزمان حجم انبوه تراکنشهای روزانه در جایگاههای تهران را دارد و آیا از اختلال و کندی سیستم جلوگیری میشود؟ همچنین مشخص نیست که آیا خودروهای دارای پلاک غیرتهران نیز مشمول این طرح میشوند یا خیر. با شروع اجرای آزمایشی از خردادماه، انتظار میرود جزئیات بیشتر در روزهای آینده از سوی مسئولان اعلام گردد.
سوالات متداول درباره سهمیهبندی بنزین با کد ملی
آیا از خردادماه همه جایگاههای تهران مشمول این طرح میشوند؟
خیر. در مرحله پایلوت، فقط ۲ جایگاه سوخت در تهران به صورت آزمایشی این طرح را اجرا میکنند. پس از ارزیابی نتایج و رفع نواقص احتمالی، احتمالاً به سایر جایگاهها و شهرها تعمیم داده خواهد شد. زمان دقیق تعمیم سراسری هنوز اعلام نشده است.
آیا استفاده از کارت سوخت شخصی نیز مشمول ثبت کد ملی میشود؟
بر اساس اعلام شرکت ملی پالایش و پخش، این طرح عمدتاً بر تراکنشهایی متمرکز است که با کارتهای اضطراری و آزاد جایگاه انجام میشود. کارت سوخت شخصی که قبلاً به نام مالک خودرو صادر شده، ذاتاً شناسهدار است. بنابراین فشار اصلی طرح بر افرادی است که بدون کارت شخصی و با کارت جایگاه سوختگیری میکنند.
آیا این طرح حریم خصوصی شهروندان را نقض نمیکند؟
مسئولان هدف طرح را کنترل قاچاق سوخت و مدیریت مصرف اعلام کردهاند و تأکید دارند که دادهها صرفاً برای تحلیل الگوی مصرف و شناسایی تخلفات استفاده خواهد شد. با این حال نگرانیهایی درباره دسترسی نهادهای مختلف به این اطلاعات و استفاده از آن برای مقاصد دیگر وجود دارد. جزئیات نحوه نگهداری و محافظت از دادهها هنوز شفاف اعلام نشده است.
