خودروهای بردافزا در چین؛ موتور بنزینی به یک وسیله روانشناختی تبدیل شده است

فهرست مطالب

خودروهای بردافزا؛ تحولی در بازار چین

خودروهای بردافزا (EREV) که با نام سریال پلاگین هیبرید نیز شناخته می‌شوند، در سال‌های اخیر به یکی از پرطرفدارترین گزینه‌ها در بازار خودروهای جدید انرژی (NEV) چین تبدیل شده‌اند. این خودروها که موتور بنزینی در آن‌ها صرفاً نقش ژنراتور را برای شارژ باتری ایفا می‌کند و هیچ اتصال مکانیکی به چرخ‌ها ندارد، با ارائه مزیت برد ترکیبی بالا و رفع نگرانی از تمام شدن شارژ، توانسته‌اند جایگاه ویژه‌ای در میان مصرف‌کنندگان چینی پیدا کنند. به گزارش خودرولوژیست، برندهایی مانند لی اتو (Li Auto) با محبوبیت‌سازی این فناوری در اوایل دهه ۲۰۲۰، زمینه‌ساز ورود گسترده خودروسازان دیگر به این عرصه شدند. اکنون غول‌هایی مانند بی‌وای‌دی (BYD)، شیائومی (Xiaomi)، چری (Chery) و حتی خودروسازان جهانی مانند بی‌ام‌و (BMW) و نیسان (Nissan) نیز به سمت تولید خودروهای بردافزا حرکت کرده‌اند.

باتری‌های غول‌پیکر؛ رقابت تسلیحاتی در خودروهای بردافزا

یکی از مهم‌ترین روندهای اخیر در صنعت خودروهای بردافزا چین، افزایش چشمگیر ظرفیت باتری‌هاست. در سال ۲۰۲۵، خودروهای بردافزا معمولاً به باتری‌هایی با ظرفیت ۶۰ کیلووات‌ساعت و برد حدود ۴۰۰ کیلومتر مجهز بودند. اما در سال ۲۰۲۶، این روند به سطح جدیدی رسیده است. به عنوان مثال، آیتو M9 با باتری ۷۵.۴ کیلووات‌ساعت و برد ۴۲۲ کیلومتر، لپ‌موتور D19 با باتری ۸۰.۳ کیلووات‌ساعت و برد ۵۰۰ کیلومتر، و شیائومی اسکای‌نومد N70 با باتری ۷۶ کیلووات‌ساعت و برد ۵۰۵ کیلومتر در چرخه CLTC عرضه شده‌اند. به گزارش خودرولوژیست، این اعداد نشان می‌دهد که باتری‌های خودروهای بردافزا در برخی موارد حتی از خودروهای تمام‌برقی (BEV) نیز بزرگ‌تر شده‌اند. تحلیلگران این پدیده را یک «رقابت تسلیحاتی در ظرفیت باتری» توصیف می‌کنند که در آن خودروسازان برای جلب توجه مشتریان، اعداد برد را به رقابتی بی‌پایان تبدیل کرده‌اند.

موتور بنزینی؛ از قطعه مهندسی تا تزئین روانشناختی

با افزایش چشمگیر برد الکتریکی خودروهای بردافزا، نقش موتور بنزینی در این خودروها به شدت تغییر کرده است. بر اساس نظرسنجی‌های انجام‌شده، بیش از ۹۰ درصد از مالکان خودروهای بردافزا در چین از آن‌ها به عنوان خودروی تمام‌برقی استفاده می‌کنند و ۷۰ درصد آن‌ها کمتر از هر ۶ ماه یک بار باک خودرو را پر می‌کنند. این آمار نشان می‌دهد که برای اکثر مشتریان، موتور بنزینی عملاً بی‌استفاده مانده و تنها به عنوان یک «تزئین روانشناختی» برای کاهش اضطراب برد (range anxiety) عمل می‌کند. یک مدیر اجرایی لی اتو صراحتاً اذعان کرده است که «مشتریان آرامش خاطر می‌خواهند، حتی اگر غیرمنطقی باشد». خودروسازان نیز به‌خوبی از این موضوع آگاه هستند و موتور بنزینی را نه به عنوان یک قطعه ضروری، بلکه به عنوان یک «محافظ خاموش» و بیمه‌نامه‌ای برای سفرهای طولانی سالانه بازاریابی می‌کنند. به عبارت دیگر، موتور بنزینی در این خودروها به یک «جلیقه نجات» تبدیل شده که هرگز کسی از آن استفاده نمی‌کند، اما دیدن آن حس امنیت را به مشتری منتقل می‌کند.

انتقادات به خودروهای بردافزا؛ زائد و بی‌معنی

با وجود استقبال گسترده از خودروهای بردافزا، برخی از مدیران ارشد صنعت خودرو به شدت به این فناوری انتقاد کرده‌اند. یک مدیر ارشد فولکس‌واگن (Volkswagen) این خودروها را «زائد» خوانده و تأکید کرده که اگر خودرویی بتواند ۴۰۰ کیلومتر را تنها با برق طی کند، وجود موتور بنزینی کاملاً بی‌معنی است و مشتریان بهتر است به سراغ خودروهای تمام‌برقی بروند. این انتقاد توسط دنگ چنگ‌هاو، مدیرعامل دیپال اتو (Deepal Auto) نیز تکرار شده است. او در مصاحبه‌ای با یک نشریه انرژی اعلام کرد که خودروهای بردافزا با برد الکتریکی ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتر «بی‌معنی» هستند و مشتریان با خرید یک خودروی تمام‌برقی با باتری کوچک‌تر و قیمت پایین‌تر، خدمات بهتری دریافت می‌کنند. با این حال، علیرغم این انتقادات، خودروسازان همچنان به تولید خودروهای بردافزا ادامه می‌دهند؛ چرا که نمی‌توانند با احساسات غیرمنطقی بازار مقابله کنند. جالب اینجاست که خود فولکس‌واگن نیز در ماه مارس سال جاری، اولین خودروی بردافزای خود را در چین عرضه کرد و شایعاتی درباره واردات آن به اروپا نیز وجود دارد.

آینده خودروهای بردافزا در چین و جهان

خودروهای بردافزا نقش مهمی در انتقال از خودروهای احتراق داخلی به خودروهای تمام‌برقی در چین ایفا کرده‌اند و برای برخی مشتریان، حتی نقشی حیاتی داشته‌اند. با این حال، به نظر می‌رسد که این نقش با گسترش زیرساخت‌های شارژ و کاهش هزینه‌های باتری، به تدریج کمرنگ خواهد شد. در آینده، با افزایش تراکم شبکه شارژ و حل چالش‌های فنی ناشی از استفاده نادر از موتور بنزینی (مانند اکسیداسیون روغن و رسوبات کربنی)، انگیزه‌های چندانی برای تولید خودروهای بردافزا باقی نخواهد ماند. اما در بازارهایی که خودروهای الکتریکی هنوز به نقطه اوج نرسیده‌اند، مانند برخی کشورهای در حال توسعه، این فناوری می‌تواند یک پل مهم برای گذار به خودروهای تمام‌برقی باشد. به گزارش خودرولوژیست، با توجه به استقبال از خودروهای بردافزا در چین و ورود این فناوری به بازارهای اروپایی، احتمالاً در سال‌های آینده شاهد گسترش این خودروها در سایر نقاط جهان نیز خواهیم بود. با این حال، کارشناسان معتقدند که این فناوری در نهایت یک فاز گذرا خواهد بود و با بلوغ بازار خودروهای الکتریکی، جای خود را به خودروهای تمام‌برقی با برد بالا و قیمت رقابتی خواهد داد.

سوالات متداول

خودروی بردافزا (EREV) چیست و چه تفاوتی با پلاگین هیبرید معمولی دارد؟

خودروی بردافزا (Extended-Range Electric Vehicle) نوعی خودروی پلاگین هیبرید است که در آن موتور بنزینی هیچ اتصال مکانیکی به چرخ‌ها ندارد و صرفاً به عنوان ژنراتور برای شارژ باتری عمل می‌کند. در مقابل، پلاگین هیبریدهای معمولی (parallel PHEV) دارای اتصال مکانیکی بین موتور و چرخ‌ها هستند و موتور می‌تواند مستقیماً خودرو را به حرکت درآورد.

چرا با وجود برد الکتریکی بالای ۴۰۰ کیلومتر، خودروسازان همچنان موتور بنزینی به خودروهای بردافزا اضافه می‌کنند؟

دلیل اصلی این موضوع، کاهش اضطراب برد (range anxiety) در مشتریان است. خودروسازان با ارائه موتور بنزینی به عنوان یک «تزئین روانشناختی» و «بیمه‌نامه» برای سفرهای طولانی، حس امنیت را به مشتریان منتقل می‌کنند. بر اساس نظرسنجی‌ها، بیش از ۹۰ درصد از مالکان خودروهای بردافزا در چین از آن‌ها به عنوان خودروی تمام‌برقی استفاده می‌کنند و موتور بنزینی عملاً بی‌استفاده می‌ماند.

آیا خودروهای بردافزا به ایران وارد می‌شوند؟

با توجه به استقبال از خودروهای هیبریدی و پلاگین هیبریدی در ایران و ورود خودروسازان چینی به بازار ایران، احتمال واردات پرتعدادتر خودروهای بردافزا در آینده وجود دارد. با این حال، ورود این خودروها به ایران نیازمند زیرساخت‌های مناسب شارژ و خدمات پس از فروش تخصصی است که در حال حاضر با چالش‌هایی مواجه است.