شنیده‌های جدید از وزارت صمت حاکی از آن است که با موافقت بانک مرکزی، تعرفه ۱۰۰ درصدی واردات خودرو به تصویب رسیده و هم‌زمان نرخ ارز مبنای محاسبات گمرکی نیز از ۱۳۰ هزار تومان به ۲۶۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت. این دو تصمیم در صورت اجرای هم‌زمان، می‌تواند هزینه واردات خودرو را به شکل قابل‌توجهی افزایش دهد و قیمت خودروهای وارداتی، به‌ویژه مدل‌های برقی، را تا سه برابر بالا ببرد.
فهرست مطالب
تأثیر بر قیمت خودروهای وارداتی و برقی
آیا موج گرانی به خودروهای داخلی هم می‌رسد؟
ابهامات و واکنش‌ها به تصمیم جدید
سوالات متداول
جزئیات تعرفه ۱۰۰ درصدی و دو برابر شدن نرخ گمرکی واردات خودرو
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تیم اقتصادی دولت با محوریت بانک مرکزی، تصمیم گرفته است تا حداقل حقوق ورودی خودروهای وارداتی را به ۱۰۰ درصد افزایش دهد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که پیش از این نیز بحث توقف کامل واردات خودرو به بهانه فشارهای ارزی مطرح بود. هادی سلیمانی ملکان، رئیس هیئت‌مدیره انجمن واردکنندگان خودرو، با اشاره به این تصمیم، اعلام کرده است که ظاهراً مصوبه‌ای برای تعیین تعرفه واردات از حداقل ۱۰۰ درصد به تصویب رسیده است. او همچنین از احتمال افزایش نرخ پایه محاسبات گمرکی از ۱۳۰ هزار تومان به ۲۶۰ هزار تومان خبر داده است؛ تغییری که می‌تواند هزینه واردات خودرو را به شکل قابل‌توجهی افزایش دهد.
این در حالی است که پیش‌تر تعرفه خودروهای بنزینی و هیبریدی در سال ۱۴۰۵ حداقل ۱۰۰ درصد تعیین شده بود، اما برای خودروهای برقی نرخ‌های پایین‌تری در نظر گرفته شده بود. با اعمال تعرفه یکنواخت ۱۰۰ درصدی، مزیت تعرفه‌ای خودروهای برقی از بین خواهد رفت و این موضوع می‌تواند قیمت نهایی این خودروها را به شدت افزایش دهد. همچنین انتقال خودرو از مناطق آزاد به سرزمین اصلی نیز مشمول حداقل ۱۰۰ درصد تعرفه خواهد شد.
تأثیر بر قیمت خودروهای وارداتی و برقی
ترکیب افزایش تعرفه ۱۰۰ درصدی و دو برابر شدن نرخ ارز مبنای محاسبات گمرکی، می‌تواند قیمت خودروهای وارداتی را با جهش قابل توجهی مواجه کند. بر اساس برآوردهای انجام‌شده، در صورت اجرای هم‌زمان این دو سیاست، قیمت خودروهای برقی وارداتی ممکن است تا سه برابر افزایش پیدا کند. این موضوع نه تنها قدرت خرید متقاضیان را کاهش می‌دهد، بلکه برنامه واردکنندگان برای عرضه محصولات جدید را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
کارشناسان معتقدند که افزایش هزینه واردات، تضعیف مزیت خودروهای برقی و کاهش فشار رقابتی بر بازار داخلی، همگی می‌توانند انتخاب‌های مصرف‌کنندگان را محدودتر کنند. در بازاری که دسترسی به خودروهای اقتصادی از پیش نیز برای بخش بزرگی از خانوارها دشوار شده است، این تصمیم می‌تواند به افزایش بیشتر قیمت‌ها و کاهش تنوع محصولات منجر شود.
آیا موج گرانی به خودروهای داخلی هم می‌رسد؟
اگرچه افزایش تعرفه در درجه اول بر قیمت خودروهای وارداتی اثر می‌گذارد، اما پیامدهای آن می‌تواند به سایر بخش‌های بازار نیز منتقل شود. وقتی خودروهای وارداتی گران‌تر شوند یا حجم ورود آن‌ها کاهش پیدا کند، فشار رقابتی بر محصولات مونتاژی و داخلی کمتر می‌شود. در چنین شرایطی، قیمت خودروهای خارجی ممکن است به مرجع بالاتری برای ارزیابی قیمت برخی محصولات مونتاژی تبدیل شود و فضای بیشتری برای افزایش قیمت در بازار ایجاد کند.
البته نمی‌توان افزایش تعرفه را به‌تنهایی علت قطعی رشد قیمت همه خودروها دانست. نرخ ارز بازار، هزینه تولید، میزان عرضه، سیاست‌های قیمت‌گذاری و وضعیت تقاضا نیز در تعیین قیمت نهایی نقش دارند. با این حال، محدود شدن واردات و کاهش رقابت خارجی می‌تواند یکی از عوامل تشدیدکننده فشارهای قیمتی باشد.
ابهامات و واکنش‌ها به تصمیم جدید
تاکنون جزئیات نهایی و رسمی این تصمیم به‌طور شفاف منتشر نشده است و مشخص نیست که تعرفه ۱۰۰ درصدی دقیقاً شامل چه گروه‌هایی از خودروها می‌شود، چه استثناهایی خواهد داشت و از چه زمانی اجرایی می‌شود. انتشار متن مصوبه و تعیین تکلیف رسمی حقوق ورودی خودروهای بنزینی، هیبریدی و برقی برای روشن شدن ابعاد این موضوع ضروری است.
در همین حال، بسیاری از کاربران و فعالان بازار نسبت به این تصمیم واکنش‌های تندی نشان داده‌اند. برخی آن را زمینه‌ای برای گران‌تر شدن خودروهای داخلی و کاهش حق انتخاب مصرف‌کنندگان می‌دانند و برخی دیگر معتقدند که این تصمیم می‌تواند به تکرار تجربه تلخ سال‌های ۹۷ و ۹۸ منجر شود. در هر صورت، تا زمان ابلاغ رسمی و انتشار جزئیات دقیق، نمی‌توان درباره میزان قطعی افزایش قیمت خودروهای وارداتی نتیجه‌گیری کرد.
سوالات متداول درباره تعرفه ۱۰۰ درصدی واردات خودرو
تعرفه جدید واردات خودرو چقدر است؟
بر اساس شنیده‌ها، حداقل تعرفه واردات خودرو ۱۰۰ درصد تعیین شده است و قرار است نرخ ارز مبنای محاسبات گمرکی نیز از ۱۳۰ هزار تومان به ۲۶۰ هزار تومان افزایش یابد.
آیا قیمت خودروهای برقی وارداتی افزایش می‌یابد؟
بله، در صورت اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی و دو برابر شدن نرخ ارز گمرکی، پیش‌بینی می‌شود قیمت خودروهای برقی وارداتی تا سه برابر افزایش یابد.
آیا این تصمیم بر قیمت خودروهای داخلی نیز اثر می‌گذارد؟
کاهش رقابت ناشی از محدودیت واردات می‌تواند به افزایش قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی نیز منجر شود، هرچند عوامل دیگری مانند نرخ ارز و هزینه تولید نیز در این زمینه نقش دارند.
