بر اساس گزارش انجمن صنعت خودروی چین، میانگین سن خودروهای انرژیجدید در پایان سال ۲۰۲۵ به ۱.۸ سال رسیده است؛ رقمی که باعث ایجاد سوءتفاهمهایی درباره عمر مفید این خودروها شده است.
فهرست مطالب
شفافسازی انجمن صنعت خودرو؛ «میانگین سن» برابر با «عمر مفید» نیست
چرا میانگین سن خودروهای انرژیجدید تا این حد پایین است؟
مقایسه با خودروهای بنزینی؛ فاصله ۴.۵ برابری
تأثیر بر بازار دست دوم و چالشهای پیش رو
آینده بازار؛ از رشد انفجاری تا بلوغ تدریجی
سوالات متداول
معرفی گزارش میانگین سن ۱.۸ ساله خودروهای انرژیجدید در چین
انجمن صنعت خودروی چین (China Association of Automobile Manufacturers) به همراه مؤسسه مشاوره «هجون» (Hejun Consulting)، به تازگی گزارش «توسعه سالانه بازار پس از فروش خودروی چین ۲۰۲۵» را منتشر کرده است. این گزارش که به سرعت در فضای مجازی و رسانهها بازتاب گستردهای یافت، حاوی یک آمار جالب توجه است: میانگین سن خودروهای انرژیجدید (NEV) در چین تا پایان سال ۲۰۲۵ به ۱.۸ سال رسیده است. این رقم در حالی منتشر شده که میانگین سن خودروهای بنزینی (ICE) در همان دوره ۸.۲ سال بوده و بیش از ۶۰ درصد از این خودروها، سنی بالای ۷ سال دارند. به گزارش خودرولوژیست، این تفاوت فاحش، سوالات زیادی را در مورد ماهیت و چرخه عمر خودروهای انرژیجدید ایجاد کرده است.
بر اساس دادههای این گزارش، ۹۰ درصد از خودروهای انرژیجدید موجود در چین، بین ۱ تا ۳ سال سن دارند. این آمار نشان میدهد که ناوگان خودروهای برقی و هیبریدی چین به طرز چشمگیری جوان است. برخی رسانهها این موضوع را به «تعویض خودرو مانند گوشی موبایل» تشبیه کرده و آن را نشانهای از رفتار مصرفکننده به سبک کالاهای سریعالمصرف (Fast-Moving Consumer Goods) دانستهاند. با این حال، انجمن صنعت خودروی چین به سرعت نسبت به این برداشتهای نادرست واکنش نشان داد و موضوع را شفافسازی کرد.
شفافسازی انجمن صنعت خودرو؛ «میانگین سن» برابر با «عمر مفید» نیست
پس از انتشار گسترده این خبر، انجمن صنعت خودروی چین (CAAM) در تاریخ ۱۴ جولای ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵) با انتشار یک بیانیه رسمی، نسبت به برداشتهای نادرست از دادههای گزارش خود هشدار داد. در این بیانیه که توسط کمیته بازار پس از فروش این انجمن صادر شده، به صراحت اعلام شده است که «میانگین سن خودروهای در حال استفاده» (Average Age of Vehicles in Operation) با «چرخه تعویض خودرو» (Vehicle Replacement Cycle) و «عمر مفید خودرو» (Vehicle Service Life) تفاوت اساسی دارد.
انجمن صنعت خودرو تأکید کرده است که عدد ۱.۸ سال صرفاً به معنای میانگین زمانی است که از تاریخ فروش خودروهای انرژیجدید موجود در بازار گذشته است؛ درست مانند «میانگین سن» یک جمعیت که با «امید به زندگی» تفاوت دارد. به عبارت دیگر، این عدد نشاندهنده جوان بودن ناوگان خودروهای انرژیجدید است و ربطی به عمر مفید یا دوره تعویض آنها ندارد. این بیانیه همچنین تأکید کرده است که «چرخه تعویض خودرو» به میانگین زمانی گفته میشود که یک مالک خودرو را تعویض میکند و «عمر مفید» به مدت زمان استفاده از خودرو تا زمان اسقاط اشاره دارد که هر دو مفهوم متفاوتی هستند.
چرا میانگین سن خودروهای انرژیجدید تا این حد پایین است؟
دلیل اصلی پایین بودن میانگین سن خودروهای انرژیجدید در چین، نه «رفتار مصرفکننده» بلکه تغییرات ساختاری در بازار است. در سالهای اخیر، فروش خودروهای انرژیجدید در چین با رشد انفجاری مواجه شده است. آمارها نشان میدهد که در سال ۲۰۱۸، کل فروش خودروهای انرژیجدید در چین تنها ۹۴۹,۰۰۰ دستگاه بوده است. این رقم در سال ۲۰۲۴ از مرز ۱۰ میلیون دستگاه عبور کرد و در سال ۲۰۲۵ نیز با رشد بیشتری همراه بود.
به گزارش خودرولوژیست، این افزایش بیسابقه در فروش به معنای ورود حجم عظیمی از خودروهای نو به بازار است. طبق برآوردها، تا پایان سال ۲۰۲۵، حدود ۵۰ درصد از خودروهای انرژیجدید موجود در چین، در دو سال اخیر به فروش رسیدهاند. این موضوع به طور طبیعی، میانگین سن کل ناوگان را به شدت کاهش میدهد.
علاوه بر این، تکنولوژی و توسعه سریع محصولات نیز نقش مهمی در این پدیده دارد. در حالی که توسعه یک خودروی بنزینی جدید حدود ۶۰ ماه زمان میبرد، چرخه توسعه خودروهای انرژیجدید به ۱۸ تا ۲۴ ماه کاهش یافته است. پیشرفت سریع در حوزه باتری، موتورهای الکتریکی، سیستمهای کنترل (سهگانه برقی) و فناوریهای رانندگی خودکار، باعث شده است که خودروهای تنها چند ساله، از نظر فناوری به سرعت قدیمی شوند و این خود، انگیزهای برای تعویض زودهنگام خودرو ایجاد میکند.
مقایسه با خودروهای بنزینی؛ فاصله ۴.۵ برابری
یکی از جالبترین بخشهای گزارش، مقایسه مستقیم میانگین سن خودروهای انرژیجدید و خودروهای بنزینی است. در حالی که میانگین سن خودروهای انرژیجدید ۱.۸ سال است، این رقم برای خودروهای بنزینی به ۸.۲ سال میرسد. به عبارت دیگر، میانگین سن خودروهای بنزینی ۴.۵ برابر خودروهای انرژیجدید است.
این اختلاف فاحش، نشاندهنده دوران متفاوت چرخه عمر این دو نوع خودرو است. خودروهای بنزینی با فناوری نسبتاً پایدارتر و چرخه توسعه طولانیتر، سالها در بازار باقی میمانند. در مقابل، خودروهای انرژیجدید که در مسیر رشد و توسعه سریع قرار دارند، با سرعت بیشتری جایگزین میشوند. به گزارش خودرولوژیست، این تفاوت نه تنها بر بازار خودروهای نو، بلکه بر بازار دست دوم نیز تأثیر قابل توجهی گذاشته است.
تأثیر بر بازار دست دوم و چالشهای پیش رو
میانگین سن پایین خودروهای انرژیجدید، تأثیر مستقیمی بر بازار خودروهای دست دوم داشته است. دادههای مربوط به معاملات خودروهای دست دوم در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که میانگین سن خودروهای بنزینی دست دوم ۸.۶ سال بوده، در حالی که این رقم برای خودروهای انرژیجدید دست دوم فقط ۳.۴ سال است. این موضوع نشان میدهد که خودروهای انرژیجدید با سن بسیار کمتری وارد بازار دست دوم میشوند.
این پدیده چالشهای جدیدی را برای بازار خودرو ایجاد کرده است. از یک سو، سرعت بالای جایگزینی خودروهای انرژیجدید میتواند به کاهش ارزش باقیمانده (Resale Value) این خودروها منجر شود. برخی گزارشها حاکی از آن است که خودروهای انرژیجدید با سن ۷ تا ۸ سال، تنها حدود ۲۰ درصد از قیمت اولیه خود را حفظ میکنند. از سوی دیگر، چرخه تعویض کوتاهتر خودروهای انرژیجدید (۳ تا ۵ سال در مقایسه با ۶ تا ۸ سال برای خودروهای بنزینی) میتواند به توسعه سریعتر بازار دست دوم و افزایش حجم معاملات کمک کند.
آینده بازار؛ از رشد انفجاری تا بلوغ تدریجی
به گزارش خودرولوژیست، وضعیت فعلی که با میانگین سن بسیار پایین خودروهای انرژیجدید همراه است، یک پدیده موقت و ناشی از رشد انفجاری بازار محسوب میشود. با گذشت زمان و کاهش سرعت رشد فروش، میانگین سن این خودروها به تدریج افزایش خواهد یافت و به سطح خودروهای بنزینی نزدیکتر خواهد شد. در واقع، بازار خودروهای انرژیجدید در حال طی کردن مسیری است که سایر بازارهای خودرو نیز پیش از این طی کردهاند.
با بلوغ تدریجی این بازار، انتظار میرود که چرخه تعویض خودرو نیز طولانیتر شود. زمانی که فناوری به سطحی از پختگی برسد و پیشرفتهای انقلابی جای خود را به بهبودهای تدریجی بدهند، مصرفکنندگان نیز انگیزه کمتری برای تعویض زودهنگام خودروهای خود خواهند داشت. در آن زمان، عمر مفید واقعی و قابلیت اطمینان بلندمدت خودروهای انرژیجدید، بیش از پیش مورد توجه قرار خواهد گرفت.
سوالات متداول درباره میانگین سن خودروهای انرژیجدید
آیا خودروهای انرژیجدید واقعاً فقط ۱.۸ سال عمر میکنند؟
خیر. عدد ۱.۸ سال نشاندهنده میانگین سن خودروهای انرژیجدید موجود در بازار چین در پایان سال ۲۰۲۵ است و به هیچ وجه به معنای عمر مفید یا دوره تعویض این خودروها نیست. انجمن صنعت خودروی چین به صراحت اعلام کرده که این یک برداشت نادرست از دادههای آماری است.
دلیل اصلی پایین بودن میانگین سن خودروهای انرژیجدید چیست؟
دلیل اصلی، افزایش انفجاری فروش این خودروها در سالهای اخیر است. ورود حجم عظیمی از خودروهای نو به بازار، به طور طبیعی میانگین سن کل ناوگان را کاهش داده است. همچنین پیشرفت سریع فناوری و چرخه توسعه کوتاهتر محصولات جدید نیز در این پدیده مؤثر بوده است.
آیا خودروهای انرژیجدید ارزش نگهداری طولانیمدت را دارند؟
با وجود چالشهای فعلی در بازار دست دوم، خودروهای انرژیجدید به دلیل هزینههای کمتر سوخت و نگهداری و همچنین تکنولوژیهای پیشرفته، همچنان میتوانند گزینههای مناسبی برای استفاده طولانیمدت باشند. با بلوغ تدریجی بازار و افزایش قابلیت اطمینان، انتظار میرود ارزش باقیمانده این خودروها نیز بهبود یابد.
