نجات ۴۸,۳۵۲ زندگی با تست‌های تصادف؛ امید به کاهش تلفات جاده‌ای ایران با IRNCAP

فهرست مطالب

دستاورد ۳۰ ساله IIHS؛ نجات ۴۸,۳۵۲ زندگی و صرفه‌جویی ۵۰۰ میلیارد دلاری

مؤسسه بیمه ایمنی بزرگراه‌های آمریکا (IIHS) به‌تازگی در آستانه سی‌امین سالگرد برنامه تست تصادف خود، مطالعه‌ای جامع منتشر کرده است که نشان می‌دهد بهبودهای ایمنی ایجادشده در خودروها در طول سال‌ها، جان ۴۸,۳۵۲ نفر را بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۴ نجات داده است. این دستاورد بزرگ معادل صرفه‌جویی بیش از ۵۰۰ میلیارد دلاری برای جامعه بوده است. محققان IIHS با بررسی پنج معیار ارزیابی ایمنی شامل برخورد از جلو با هم‌پوشانی متوسط، برخورد با هم‌پوشانی کوچک سمت راننده و سرنشین، تست‌های برخورد جانبی و استحکام سقف، به این رقم دست یافته‌اند. جالب اینجاست که کل بودجه صرف‌شده توسط IIHS در این مدت ۶۰۰ میلیون دلار بوده که بازگشت سرمایه‌ای نزدیک به ۹۰۰ برابر را نشان می‌دهد. به گزارش خودرولوژیست، بیشترین سهم در نجات جان انسان‌ها مربوط به بهبودهای ایجادشده در تست برخورد با هم‌پوشانی متوسط بوده است که شبیه‌سازی برخورد دو خودرو با سرعت حدود ۶۴ کیلومتر بر ساعت است.

جو نولان، مدیر عملیاتی IIHS، در این باره گفت: «این نتایج نقش رتبه‌بندی‌های IIHS را در ایجاد بسیاری از بهبودهای کلیدی ایمنی خودرو در ۳۰ سال گذشته برجسته می‌کند.» امروزه به لطف فشارهای این مؤسسه بر خودروسازان برای ساخت خودروهای ایمن‌تر، تعداد بسیار کمی از خودروهای جدید در سطح ایمنی کمتر از حد قابل‌قبول قرار دارند. حتی خودروهای اقتصادی نیز اکنون به امکاناتی مانند مانیتورینگ نقاط کور و ترمز اضطراری خودکار دسترسی دارند که پیش‌تر فقط در خودروهای لوکس دیده می‌شد. این موفقیت‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در ایمنی خودرو، یکی از مؤثرترین راه‌ها برای نجات جان انسان‌هاست.

مرکز تست تصادف ایران AQS؛ گامی بزرگ برای ایمنی خودرو

ایران نیز در مسیر بهبود ایمنی خودرو گام‌های مهمی برداشته است. شرکت آزمون‌های ایمنی و کیفیت خودرو (AQS) یا همان مرکز تست تصادف ایران به‌عنوان نخستین و تنها آزمایشگاه تست تصادف خودرو در خاورمیانه، با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و تجهیزات پیشرفته اروپایی راه‌اندازی شده است. این مرکز که در زمینی به مساحت ۲۶ هزار متر مربع در منطقه صفادشت احداث شده، دارای خط تست ۲۳۵ متری با تلرانس یک میلی‌متر، سیستم پیشران قدرتمند با قابلیت کشش خودرو تا ۳۵۰۰ کیلوگرم و سرعت تا ۱۱۰ کیلومتر بر ساعت، و تجهیزات تصویربرداری فوق‌سریع NAC ژاپن است.

مرکز AQS قابلیت اجرای اکثر آزمون‌های بین‌المللی از جمله استانداردهای R94، R95، R32، R34، R12 و R137 را دارد و با تجهیزات دارای تاییدیه Euro NCAP، امکان انجام تست‌های فرا مقرراتی را نیز فراهم کرده است. به گزارش خودرولوژیست، این مرکز در تاریخ ۲۵ آذر ۱۴۰۴ با حضور مقامات عالیرتبه کشوری به‌طور رسمی افتتاح شد و نخستین تست تصادف استاندارد در کشور با موفقیت انجام شد. با وجود این دستاورد بزرگ، هنوز خودروسازان و واردکنندگان ملزم به انجام تست‌های تصادف در این مرکز نیستند و این امر تا زمانی محقق نخواهد شد که سازمان ملی استاندارد این رویه را اجباری کند.

IRNCAP؛ استانداردی که هنوز اجرایی نشده، اما امیدبخش است

هم‌زمان با راه‌اندازی مرکز AQS، تدوین استاندارد ملی ارزیابی خودروهای ایران با عنوان IRNCAP در دستور کار قرار گرفته است. این استاندارد که الگوبرداری از برنامه‌های معتبر جهانی مانند Euro NCAP است، می‌تواند نقش کلیدی در ارتقای سطح ایمنی خودروهای تولید داخل و وارداتی ایفا کند. با این حال، باید توجه داشت که IRNCAP هنوز به‌طور رسمی اجرایی نشده و خودروسازان هنوز ملزم به رعایت آن نیستند. اما امید می‌رود با تکمیل فرآیند تدوین و ابلاغ این استاندارد، شاهد تحولی اساسی در ایمنی خودروهای کشور باشیم. مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران (ISQI) با اشاره به آمار نگران‌کننده تصادفات جاده‌ای در کشور، اعلام کرده که سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست می‌دهند و بیش از ۳۰۰ هزار نفر مصدوم می‌شوند. این آمار نشان می‌دهد که اجرای IRNCAP می‌تواند تأثیر مستقیمی بر کاهش تلفات جاده‌ای داشته باشد.

چشم‌انداز کاهش تلفات جاده‌ای در ایران

با توجه به تجربه موفق IIHS در نجات جان ۴۸,۳۵۲ نفر و صرفه‌جویی ۵۰۰ میلیارد دلاری، راه‌اندازی مرکز تست تصادف AQS در ایران و تدوین استاندارد IRNCAP می‌تواند نقطه عطفی در تاریخ ایمنی خودروهای ایرانی باشد. اگرچه IRNCAP هنوز اجرایی نشده، اما وجود زیرساخت‌های لازم مانند خط تست ۲۳۵ متری، آدمک‌های هوشمند ساخت ژاپن و تجهیزات پیشرفته اروپایی در مرکز AQS، نشان می‌دهد که ایران از نظر فنی برای انجام تست‌های استاندارد آماده است. انتظار می‌رود با اجباری شدن تست‌های تصادف در این مرکز و اجرایی شدن IRNCAP، خودروسازان داخلی و واردکنندگان ناگزیر به ارتقای سطح ایمنی محصولات خود شوند. این امر می‌تواند به کاهش قابل‌توجه تلفات جاده‌ای که سالانه جان هزاران ایرانی را می‌گیرد، منجر شود. امید است با همکاری سازمان ملی استاندارد، خودروسازان و مرکز AQS، شاهد روزی باشیم که ایران نیز مانند آمریکا بتواند افتخار کند که تست‌های تصادف استاندارد، جان هزاران هموطن را نجات داده است.

سوالات متداول

IIHS چگونه به نجات ۴۸,۳۵۲ زندگی کمک کرده است؟

IIHS با انجام تست‌های تصادف استاندارد و انتشار رتبه‌بندی ایمنی، خودروسازان را مجبور به بهبود طراحی خودروها کرده است. محققان این مؤسسه با مقایسه نرخ مرگ‌ومیر در خودروهای با رتبه «خوب» در مقابل خودروهای با رتبه «ضعیف»، به این رقم دست یافته‌اند. بیشترین تأثیر مربوط به تست برخورد از جلو با هم‌پوشانی متوسط بوده است.

مرکز تست تصادف AQS چه قابلیت‌هایی دارد؟

مرکز AQS تنها آزمایشگاه تست تصادف خودرو در خاورمیانه است که با تجهیزات پیشرفته اروپایی و ژاپنی راه‌اندازی شده است. این مرکز دارای خط تست ۲۳۵ متری، سیستم پیشران تا ۳۵۰۰ کیلوگرم، آدمک‌های هوشمند و قابلیت اجرای استانداردهای بین‌المللی R94، R95، R32، R34، R12 و R137 است.

IRNCAP چه زمانی اجرایی می‌شود و چه تأثیری خواهد داشت؟

IRNCAP هنوز به‌طور رسمی اجرایی نشده و در حال تدوین است. پس از ابلاغ توسط سازمان ملی استاندارد، خودروسازان و واردکنندگان ملزم به رعایت آن خواهند شد. با توجه به تجربه موفق IIHS در کاهش تلفات، انتظار می‌رود IRNCAP تأثیر چشمگیری بر کاهش تصادفات و تلفات جاده‌ای در ایران داشته باشد.